Uit de depressie

Dit artikel verscheen in NWP Nieuws van november 2004.

Door de bezuinigingen in de gezondheidszorg vallen steeds meer mensen niet meer goed in te passen in de gangbare zorg. Dat betekent dat ze vaker bij ons aan zullen kloppen.

Mensen met depressie zijn zo'n groep die we vaker in onze praktijk zullen aantreffen.

Gedachten en gevoelens spelen een belangrijke rol in hoe een depressie ontstaat. Vooral hoe we daar mee omgaan. Het blijven hangen in bepaalde gedachten en gevoelens kan leiden tot een depressie. Als bepaalde gedachten iets oproepen zijn we geneigd er over na te denken. Hierbij is het gemakkelijk om over het gevoel heen te redeneren. Het wordt vaak niet als prettig ervaren om bijvoorbeeld boosheid of verdriet te voelen. Het lijkt makkelijker om er over te praten.

Francine Shapiro ontdekte dat bepaalde oogbewegingen verlichting gaven in een denkpatroon. In de door haar ontwikkelde methode, Eye Movement Desensitisation and Reprocessing, EMDR, wordt er weinig met de cliënt gepraat, men laat de cliënt aan een te verwerken beeld denken en laat dat voelen in het lichaam. Ook in de geestelijke gezondheidszorg in Nederland wordt dit meer en meer toegepast.

Op 26 november 2004 was er in het programma Twee Vandaag een stukje te zien over een derde kinderkliniek die een maand geleden was geopend in Leiden. Ze werkten met een nieuwe methode, EMDR, met bijzonder goed resultaat. Meer informatie hierover is te vinden op de website www.tweevandaag.nl.

Het werd in dit programma als de snelste manier naar voren gebracht om gevoelens te verwerken en trauma's achter zich te laten.

Iemand die zijn emoties niet kan verwerken en er steeds in rond blijft draaien kan afzakken naar een depressie. Men verzet zich in het begin sterk tegen de realiteit op dit moment. Later glijdt dat af naar machteloosheid. Men trekt zich terug in somberheid. Er wordt veel gedacht en men wil liefst niet voelen. De weg terug is de gedachten verminderen en weer voorzichtig laten voelen.

In het begin is dat beangstigend omdat men juist wegloopt voor het gevoel. Terwijl het juist het gevoel is wat verstopt zit. Als dat weer vlot getrokken kan worden komt iemand er beter uit. Is er meer levensvreugde. Komt de cliënt letterlijk weer tot leven.

Hoe krijg je iemand nou zo ver dat ze gaan voelen?

Mensen met een lichte tot matige depressie geef ik regelmatig ademhalingsoefeningen mee. Dat haalt ze uit hun hoofd en brengt ze meer in hun lichaam. Zodat ze weer kunnen voelen.

Ademhalingsoefening:

Laat iemand rechtop zitten. De voeten naast elkaar op de grond. Adem eerst uit, helemaal naar de voeten tot aan de grote teen. Dan gaat de aandacht onder de voeten langs terwijl men inademt, langs de rug omhoog. Aangekomen bij de overgang van de halswervels en de schedelrand laat je de cliënt weer uitademen.

Uitademend over het hoofd weer aan de voorkant naar beneden met de aandacht, inademend met de aandacht onder langs de voeten en via de rug omhoog.

Als dat een paar keer gedaan is voeg je het volgende toe:

Stel je voor dat je op je uitademing alles uitblaast wat je niet meer nodig hebt. Alle oude gedachten stromen voorbij. Laat ook alle oude gevoelens voorbijstromen voor dit moment. Ze kunnen zo weer terug zijn maar laat ze nu op dit moment voorbij stromen. Je maakt zo ruimte voor het nieuwe.

Nu adem je in en adem al dat nieuwe in. Alle nieuwe mogelijkheden. Mogelijkheden waar je hiervoor nog niet aan gedacht hebt.

Laat je schouders iets naar achteren gaan zodat je meer ruimte krijgt in je borst. Je geeft jezelf meer ruimte in je leven.

Bij de inademing adem je nieuwe energie in, energie die opbouwend is. Die jou sterkt. Zuig je longen vol en blaas het oude weer uit.

Je mag er zijn.

Daarnaast let ik op hoe iemand zich hierbij voelt. Als ik zeg: "Je mag er zijn" en je ziet iemand weer in elkaar duiken dan vraag ik waar voel je dit, ga daar naar toe met je aandacht. Daar hebben ze dus iets vastgezet, een overtuiging, een oude wond. Het lichaam reclameert en wil het kwijt.

Iemand met een depressie heeft vaste overtuigingen over zichzelf, meestal zijn die niet al te vrolijk. Overtuigingen die verstarren. Je ziet het ook aan de lichaamshouding. Ogen blijven vaak op één punt staan staren, het lichaam beweegt niet veel. Door weer in beweging te komen kan er al verandering in komen. Francine Shapiro, de bedenker van EMDR, merkte terwijl ze in een park liep dat als haar ogen verschillende bewegingen van links naar rechts maakten er iets verandert in de hersenen. Ze kon makkelijker nadenken en haar stemming werd beter. In de EMDR methode worden oude gedachtenpatronen weer in beweging gebracht en herzien. Negatieve opvattingen worden omgezet in opbouwende.

Bij zware depressies wordt EMDR niet gebruikt, en ook niet als iemand sterk onder de medicijnen zit voor een depressie. Het is dan moeilijker om te voelen. Door Jin Shin Jyutsu behandelingen leert men weer te voelen en tot rust te komen, hierbij worden de handen gebruikt om op een speciale manier energiestromen weer te openen. Ik denk dat ieder zo zijn eigen manier heeft om de cliënt in een diepere staat van rust te brengen waardoor er ruimte ontstaat om onderliggende problemen op te ruimen.

In ons lichaam zijn verschillende punten die kunnen helpen om emoties en gedachten los te laten. Door op deze punten te tikken komen de emoties op een zachte manier vrij en bevrijden de cliënt van de last. Roger Callahan ontwikkelde een methode waarin hij de oog bewegingen gebruikte en tevens tikte op verschillende punten van meridianen. Dit is doorontwikkeld tot de Energy Field Therapy, EFT. Een effectieve methode ook bij angsten en fobieën.

Verschillende klachten van fysiek aard, waaronder pijn, zijn tevens goed te behandelen.

De EMDR is op het ogenblik meer in de belangstelling. Het was al een hele stap om regulier te werken met oogbewegingen waar van ze niet weten hoe het werkt. Het tikken op meridianen is weer een stap verder. Meestal is EFT effectiever.

Op 4 maart 2005 is er een workshop over depressie en inzicht in behandelmethodes. Samen met Alain Marlisa en Marion Gijbels wordt deze dag gegeven in Baarn. Alain Marlisa is arbo arts en werkzaam in de psychiatrie. Marion Gijbels is apotheker, al zo'n 20 jaar voor verschillende bedrijven die fyto-preparaten op de markt brengen. Zij zal vertellen over de nieuwste ontwikkelingen op dit gebied. Ik zelf zal meer uitleg geven over de emotionele kant en het werken met energie. Waarbij EMDR en EFT nader belicht worden.

Marja van Oosterom

 

Terug naar het publicaties overzicht . . .